ติดตั้งท่อ PPR ขนาดใหญ่ ต้องรู้! ทำไม D160 ห้ามใช้ Socket Fusion
เมื่อพูดถึงการติดตั้งระบบท่อ PPR (Polypropylene Random Copolymer) ไม่ว่าจะเป็นระบบท่อน้ำเย็น น้ำดื่ม น้ำร้อน หรือระบบปรับอากาศ สิ่งหนึ่งที่ต้องให้ความสำคัญอย่างมากคือ “วิธีการเชื่อมต่อท่อและข้อต่อ” เพราะหากเชื่อมผิดวิธี อาจส่งผลให้เกิดการรั่วซึม เสียหาย หรือถึงขั้นต้องรื้อระบบท่อใหม่ทั้งชุด
โดยเฉพาะ ท่อขนาดใหญ่ D160 มม. ซึ่งเป็นขนาดที่ใช้เป็นท่อเมนในอาคาร ซึ่งตามาตรฐานที่ถูกต้อง ไม่ควรใช้วิธีการเชื่อมแบบ Socket Fusion แล้วทำไมถึงเป็นเช่นนั้น? และควรเลือกใช้วิธีใดแทน? บทความนี้มีคำตอบ
วิธีการเชื่อมท่อ PP-R ที่ใช้กันในปัจจุบัน
การติดตั้งท่อ PP-R มีวิธีการเชื่อมหลัก ๆ อยู่ 3 แบบ ได้แก่
1. Socket Fusion (เชื่อมสอด)
เหมาะสำหรับท่อขนาดเล็กถึงกลาง ได้แก่ D16 – D125 มม. เท่านั้น เพื่อการติดตั้งที่ถูกต้อง การ
ติดตั้งท่อขนาดที่เล็กกว่าหรือเท่ากับ D50 มม. จะสามารถติดตั้งโดยไม่ต้องมือปกรณ์ช่วยได้ แต่หากขนาดใหญ่กว่า D50 มม.ควรมีการใช้ตัวจับท่อเข้ามาช่วยในการติดตั้งเพื่อช่วยจัดแนวท่อให้ตรง
2. Butt Fusion (เชื่อมชน)
ใช้กับท่อขนาดใหญ่ ได้แก่ D90 – D160 มม. ขึ้นไป ด้วยวิธีการให้ความร้อนที่ปลายท่อทั้ง 2 เส้นในระยะเวลาที่กำหนด แล้วทำการชนเส้นท่อเข้าด้วยกันด้วยความแรงที่กำหนด
3. Electro Fusion (E.F.)
เป็นวิธีการเชื่อมด้วยการปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้าขดลวดที่ฝังอยู่ในผนังของข้อต่อ PPR (E.F.) เพื่อสร้างความร้อนทำให้เนื้อท่อ และข้อต่อ PPR หลอมเป็นเนื้อเดียวกัน ซึ่งการเชื่อมด้วยวิธีนี้ เหมาะกับงานซ่อม หรืองานท่อเมน (Main) ภายในอาคาร เนื่องจากสะดวกต่อการจัดวางและติดตั้งในพื้นที่แคบ ทำให้สามารถติดตั้งท่อขนาดใหญ่ในอาคารได้
ทำไม ท่อ D160 ไม่สามารถใช้ Socket Fusion ได้
แม้ว่า Socket Fusion จะเป็นวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่หากติดตั้งท่อขนาด 160 มม. ด้วยวิธี Socket Fusion อาจเกิดความเสี่ยงต่อการผิดพลาลพลาดในการติดตั้ง และไม่มีมาตรฐานใดๆรองรับ นำมาซึ่งความน่ากังวลใจต่อผลกระทบของผู้บริโภคในการติดตั้งท่อและใช้งานท่อที่ติดตั้งด้วยวิธีดังกล่าว
ผู้ผลิต และจำหน่ายท่อ PPR โดยเฉพาะบริษัทที่ผลิตในยุโรป และประเทศเยอรมนี ไม่ว่าจะเป็น…
- DVS 2207-11 (Germany): รองรับการเชื่อมด้วยวิธี Socket Fusion ได้ถึงขนาด ไม่เกิน D125 มม. เท่านั้น
- ASTM F3722-24 (USA): เมื่อขนาดใหญ่กว่า D125 มม. จะระบุให้ใช้เฉพาะ Butt Fusion หรือ Electro Fusion
- ISO 15874:2013 และ GB/T 18742.2-2017: ไม่มีข้อมูลหรือพารามิเตอร์รองรับการเชื่อมแบบ Socket Fusion สำหรับท่อ PPR D160
เมื่อไม่มีมาตรฐานสากลใดๆ รองรับการเชื่อมท่อ D160 ด้วยวิธี Socket fusion จึงไม่ควรใช้วิธีนี้ในการติดตั้ง ซึ่ง บริษัทผู้ผลิตท่อ PPR ในเยอรมนี ทุกยี่ห้อที่มีประสบการณ์การผลิตและจำหน่ายท่อ PP-R มาอย่างยาวนาน ก็ไม่ใช้วิธีนี้เช่นกัน นั่นแสดงว่า วิธีนี้มีความเสี่ยงอยากมากที่จะเกิดปัญหา ทุกบริษัทจึงหลีกเลี่ยงการเชื่อมท่อ D160 ด้วยวิธี Socket fusion
ความเสี่ยงหากติดตั้ง Socket Fusion กับ D160
ก่อนจะเลือกใช้วิธีการเชื่อมใด ๆ ควรพิจารณาให้รอบด้าน ทั้งมาตรฐานสากลที่รองรับ ความเหมาะสมของขนาดท่อ และเงื่อนไขหน้างานจริง เพราะหากเลือกวิธีที่ไม่เหมาะสม อาจสร้างความเสียหายรุนแรงให้กับทั้งระบบได้ การติดตั้งผิดมาตรฐาน = เสี่ยงงานเสียทั้งระบบ
หากใช้ Socket Fusion กับท่อขนาด 160 มม. อาจเกิดปัญหาดังนี้:
- ความร้อนถ่ายเทไม่ทั่ว → หลอมไม่สมบูรณ์
- ระยะเวลาในการประกอบ (Changeover time) เกินกำหนด → ท่อเย็นก่อนเชื่อม
- จุดเชื่อมไม่แน่นหนา → เสี่ยง "รั่วซึม" หรือ "แตกร้าว" ภายหลัง
- ผลิตไม่รับประกัน → เสียหายจากการติดตั้งผิดวิธี ผู้ติดตั้งต้องรับผิดชอบเองทั้งหมด
วิธีที่ถูกต้องสำหรับการติดตั้งท่อ D160
แนะนำให้ใช้ 2 วิธีนี้เท่านั้น:
- 1. Butt Fusion (เชื่อมชน) ตามมาตรฐาน DVS 2207-11 ตั้งอุณหภูมิหัวเชื่อมอยู่ที่ 200-220 องศา
- 2. Electrofusion (EF) ตามมาตรฐาน ISO 15874 สามารถใช้ได้หากผู้ผลิตมีข้อต่อ E.F. สำหรับ 160 มม เป็นวิธีการเชื่อมที่เหมาะสมกับงานซ่อม หรือในพื้นที่ที่ไม่สามารถตั้งครื่อง Butt Fusion ได้ นอกจากนี้ยังเป็นวิธีการเชื่อมที่ได้คุณภาพการเชื่อมสม่ำเสมอเพราะใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติ
ท่อ PPR แบรนด์ Polymelt
แบรนด์ท่อ PPR จากประเทศเยอรมนี ที่มีประสบการณ์กว่า 30 ปี ในการพัฒนาระบบท่อ PPR และ PP-RCT ทั้งท่อและข้อต่อ ผลิตจากโรงงานเดียวกัน ได้มาตรฐานระดับโลก เช่น DVGW, SKZ, DIN 8077/8078
- รองรับการติดตั้งทั้ง Socket Fusion, Butt Fusion และ E.F.
- มีข้อต่อ Fabricated และ E.F. สำหรับขนาดใหญ่
- รับประกันคุณภาพ 10 ปี*
- ปลอดภัย ใช้งานได้ทั้งน้ำดื่ม น้ำร้อน น้ำเย็น และระบบ HVAC
* โปรดตรวจสอบอายุการใช้งาน อุณหภูมิ และแรงดันทุกครั้ง เมื่อใช้งานกับน้ำที่มีอุณหภูมิสูง และควรเลือกท่อที่สามารถใช้งานได้ 50 ปี
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ทำไม Socket Fusion ถึงใช้กับ D160 ไม่ได้?
A: เนื่องจากไม่มีมาตรฐานใด ๆ รองรับการเชื่อมด้วยวิธี Socket Fusion กับ ท่อ PPR D160 หรือท่อ PPR ที่ขนาดใหญ่กว่า D125 มม. และจะทำให้ความร้อนถ่ายเทไม่ทั่ว เชื่อมไม่สมบูรณ์ เสี่ยงรั่วซึมในที่สุด อาจนำมาสู่ปัญหาการแก้งานทั้งระบบ
Q: มีอุปกรณ์ใดบ้างที่ใช้กับ Electro Fusion?
A: จำเป็นต้องมีข้อต่อ E.F. ที่รองรับขนาดท่อ, เครื่องเชื่อม E.F. พร้อมระบบควบคุมอัตโนมัติ และอุปกรณ์จับยึดท่อเพื่อให้แนบสนิทขณะเชื่อม
Q: ติดตั้งท่อ PPR ต้องใช้ช่างเฉพาะทางไหม?
A: ช่างทั่วไปสามารถติดตั้งได้หากมีเครื่องเชื่อม PPR แต่แนะนำให้ใช้ช่างที่มีประสบการณ์ เพราะการเชื่อมต้องแม่นยำ และถูกต้องตามที่มาตรฐานกำหนด เพื่อให้ท่อ PPR หลอมติดเป็นเนื้อเดียวกัน ไม่รั่วซึม และสามารถติดต่อเรา เพื่อให้ความรู้เรื่องการติดตั้งได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย หรือศึกษาวิธีการติดตั้งท่อ PPR แบบต่างๆได้
สนใจระบบท่อ PPR & PP-RCT จากเยอรมนี?
หากคุณเป็นวิศวกร ผู้ออกแบบ หรือช่างติดตั้งระบบ อย่าปล่อยให้การเชื่อมผิดวิธีทำลายทั้งโปรเจกต์ ปรึกษา Polymelt ได้เลยวันนี้
ติดต่อเราเพื่อขอใบเสนอราคาท่อประปา PPR
![Full Brochure PP-R of Poloplast_V.07-2021 [280664]](https://polymelt-thailand.com/wp-content/uploads/2021/06/Full-Brochure-PP-R-of-Poloplast_V.07-2021-280664.jpg)
